Hard, dodelijk en effectief: bestseller geeft unieke inkijk in Israëls veiligheidsdiensten

Het is 2010 als er een spoedzitting wordt belegd door de geheime diensten in Israël. Niet omdat er een dreiging van buiten komt. Nee, dit komt uit Israël zelf. Journalist Ronen Bergman (New York Times) werkt op dat moment aan een indrukwekkende reeks van bijna duizend interviews met oud-inlichtingenmedewerkers, topmilitairen en politici. De uitkomsten bevallen de inlichtingendiensten allerminst: ze krijgen opdracht om de journalist te arresteren. “Ik heb grote angsten uitgestaan”, zegt Ronen Bergman in een interview met NovemberLima.

Hoogverraad en spionage. Dat concludeert één van de hoogste bazen van het Israëlische leger wanneer Ronen Bergman het ontluisterende verhaal ontrafelt waarbij een Israëlische straaljager in 1982 een passagiersvliegtuig op de korrel heeft waar volgens de inlichtingendiensten Arafat aan boord zit.

Op het allerlaatste moment blijkt dat het moet gaan om de jongere broer van Arafat. Een oplettende inlichtingenmedewerker breekt de missie op het allerlaatste moment af. Dit en nog veel meer voorbeelden over de harde manier van werken door Israëlische inlichtingendiensten staan beschreven in ‘Rise and Kill First’, van Ronen Bergman.

‘De Shin Bet kon elk moment voor mijn deur staan’
“Dit is het eerste boek dat de werkwijze van Israëlische inlichtingendiensten op gedetailleerde wijze blootlegt”, legt Bergman uit. En dat was geen makkelijk proces, verzucht hij. De militaire top vraagt Shin Bet, de Israëlische Veiligheidsdienst, om Bergman te arresteren. “Ik heb grote angsten uitgestaan”, zegt hij. “Je leeft onder de constante dreiging dat de Shin Bet elk moment voor je deur kan staan om je te arresteren.”

Toch lukt het hem om zijn boek te voltooien en het internationaal op de markt te brengen. Keert hij zich hiermee tegen zijn eigen inlichtingen- en veiligheidsdiensten? “Nee, allerminst.”

“Je kan Israël niet begrijpen zonder de inlichtingendiensten te kennen”
“Ik heb dit geschreven om drie redenen. De eerste is dat je de geschiedenis van Israël gewoonweg niet kan begrijpen zonder dat je kennis hebt van de inlichtingendiensten van het land. Het is compleet anders dan die in andere landen, het zit in het DNA van Israël. En er is nog zo weinig over gepubliceerd”, legt Bergman uit.

“De tweede reden is dat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten enorme invloed hebben om het besluitvormingsproces in Israël. Die gemeenschap is hier enorm in Israël, zeker vergeleken met Westerse landen. Maar er is te weinig toezicht. En historici en journalisten moeten zorgen dat er beter toezicht is op de inlichtingengemeenschap”.

En de derde reden? “Het is zo ongelooflijk interessant”, lacht Bergman.

“Het boek moet nog in het Hebreeuws uitkomen en ik ben erg benieuwd naar de Israëlische reacties. Over het algemeen zijn die tot nu toe goed”, vertelt Bergman over het effect dat zijn boek heeft. “De meest kritische reacties in Israël komen uit de ultrarechtse hoek.”

‘Israëlische diensten nemen meer vrijheden dan ze hebben gekregen’
Kunnen Westerse inlichtingendiensten leren van die in Israël? “Dat is een lastige. Israël is vooral succesvol door het gebruik van andersoortige maatregelen tegen tegenstanders. Sommige zijn extreem en ook controversieel”, zegt Bergman.

“Eén van de conclusies in het boek is dat doelgerichte moorden effectief zijn gebleken en Israël hebben geholpen in het behalen van z’n doelen.” Maar dat gaat niet altijd volgens het boekje. “De diensten werken daarbij eigenlijk buiten hun gebied en ook de grenzen die daaraan zijn gesteld. Feitelijk nemen ze meer vrijheden dat ze hebben gekregen”, besluit Bergman.

Het boek ‘Rise and Kill First” is vertaald in het Nederlands onder de naam Schaduwoorlog en is onder meer te koop bij Bol.com.

0 comments

By 

Sign In

Reset Your Password

Email Newsletter